GIÁO DỤC KHAI PHÓNG – VÀ Ý NGHĨA CỦA NÓ.

Truyền thống khai phóng có từ chương trình giảng dạy thời Trung Cổ. Nó bao gồm hai phần.

Mở đầu là tam khoa, bao gồm: Ngữ pháp, thuật Hùng biện, và Luận lý. Nó dạy nghệ thuật đọc và viết, nghệ thuật nghe và nói, và nghệ thuật tư duy hợp lý.

Còn lại là cao đẳng tứ khoa, bao gồm: Số học, Hình học, Thiên văn học, và âm nhạc (không phải loại âm nhạc có thể nghe được rõ ràng, mà là nhạc học được hình dung như một môn toán học). Nó dạy nghệ thuật quan sát, tính toán, và đo lường làm thế nào để hiểu khía cạnh định lượng của mọi vật. Dĩ nhiên là ngày nay chúng ta sẽ thêm vào nhiều bộ môn khoa học tự nhiên và xã hội nữa.

Các môn học khai phóng, theo truyền thống, đều nhằm phát triển những năng lực trí tuệ của con người, những năng lực trí tuệ và trí tưởng tượng mà không có chúng thì ta không thể hoàn tất được một công việc trí tuệ nào. Giáo dục khai phóng không bị trói buộc vào những môn học nào đó, kiểu như triết học, lịch sử, văn chương, âm nhạc, nghệ thuật, và những môn được gọi là “khoa học nhân văn” khác.

Nền giáo dục khai phóng, bao gồm tất cả các môn học truyền thống cũng như những ngành khoa học mới hơn, là yếu tố quan trọng cho việc phát triển những nhà khoa học hàng đầu. Không có nó, chúng ta chỉ có thể đào tạo những nhà kỹ thuật, những người không thể hiểu những nguyên lý cơ bản đằng sau những vận động mà họ thực hiện. Chúng ta hầu như không thể mong chờ những người máy tinh xảo như thế tạo ra những phát kiến quan trọng mới mẻ nào.

Ý nghĩa của giáo dục khai phóng.

Thứ nhất, ở trường học, giáo dục khai phóng chủ yếu nằm trong việc hình thành kỷ luật học tập, học được phương pháp học; và sau đó làm quen lần đầu tiên với những ý niệm mà người ta phải dành cả đời để cố hiểu thấu.

Thứ hai, giáo dục khai phóng ở tuổi trưởng thành nằm trong việc sử dụng các môn học khai phóng vốn là kỷ luật học tập, kỷ luật hình thành được ở trường, để tiếp tục tiến trình học và việc trọn đời theo đuổi hiểu biết, kiến giải, và sự khôn ngoan.

Việc học tập trường lớp theo hướng khai phóng cho mọi trẻ em để các em trở thành con người nam và nữ tự do, tự do theo nghĩa là có thời gian nhàn hạ, tự do theo nghĩa là công dân.

Mục đích của việc học tập trường lớp khai phóng này là chuẩn bị cho các em cách sử dụng sự nhàn hạ mà chúng sẽ có khi lớn lên, và một trong những cách sử dụng chính cho thời gian nhàn hạ chính là tiếp tục học trong suốt quãng đời trưởng thành.

Gatie Nguyen Tổng hợp

Nguồn:

“Những tư tưởng lớn từ những tác phẩm vĩ đại” – Tác giả Mortimer J. Adler – NXB Văn hóa thông tin

“Cùng suy nghĩ về những ý niệm lớn” – Tác giả Mortimer J. Adler – NXB NES Education